Το άζωτο βρίσκεται στο επίκεντρο της λίπανσης των σιτηρών, όμως η αποτελεσματική διαχείρισή του δεν εξαρτάται μόνο από τη συνολική ποσότητα που εφαρμόζεται. Εξίσου σημαντικές είναι η μορφή του αζώτου, οι μετατροπές που ακολουθούν την εφαρμογή και οι εδαφικές και καιρικές συνθήκες που επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα και τις πιθανές απώλειές του.
Το άζωτο στο έδαφος μεταβάλλεται συνεχώς
Το ανόργανο άζωτο στο έδαφος βρίσκεται κυρίως σε αμμωνιακή μορφή (NH₄⁺) και σε νιτρική μορφή (NO₃⁻). Και οι δύο μορφές μπορούν να προσληφθούν από τα φυτά, αλλά συμπεριφέρονται διαφορετικά στο έδαφος.
Το αμμωνιακό ιόν, λόγω του θετικού του φορτίου, μπορεί να συγκρατείται σε θέσεις ανταλλαγής των εδαφικών κολλοειδών και είναι συνήθως λιγότερο κινητικό. Αντίθετα, το νιτρικό άζωτο είναι ιδιαίτερα κινητικό στο εδαφικό διάλυμα και επομένως περισσότερο εκτεθειμένο σε έκπλυση όταν υπάρχει σημαντική κίνηση νερού κάτω από τη ριζόσφαιρα.
Μέσω της μικροβιακής διαδικασίας της νιτροποίησης, το αμμωνιακό άζωτο οξειδώνεται σταδιακά προς νιτρώδες και στη συνέχεια προς νιτρικό. Ο ρυθμός αυτής της διαδικασίας επηρεάζεται από τη θερμοκρασία, την υγρασία, τον αερισμό, το pH και άλλες ιδιότητες του εδάφους.
Τι κάνει το DMPP;
Το DMPP είναι αναστολέας νιτροποίησης. Η δράση του επιβραδύνει προσωρινά τη μικροβιακή οξείδωση του αμμωνιακού αζώτου και επομένως καθυστερεί τη δημιουργία νιτρικού αζώτου. Με αυτόν τον τρόπο, μεγαλύτερο μέρος του εφαρμοζόμενου αζώτου μπορεί να παραμένει για περισσότερο χρόνο σε αμμωνιακή μορφή.
Η επιβράδυνση της νιτροποίησης μπορεί, ανάλογα με τις συνθήκες, να περιορίσει τον κίνδυνο έκπλυσης νιτρικών και να μειώσει τις εκπομπές υποξειδίου του αζώτου. Δεν σημαίνει, όμως, ότι εξαλείφονται όλες οι απώλειες αζώτου ούτε ότι το άζωτο γίνεται ανεξάρτητο από τις συνθήκες του εδάφους και του καιρού.
Η αποτελεσματικότητα των αναστολέων νιτροποίησης μεταβάλλεται ανάλογα με το περιβάλλον και τον τρόπο εφαρμογής. Για αυτό η χρήση τους δεν δικαιολογεί αύξηση της δόσης αζώτου ούτε αντικαθιστά τον σωστό χρονισμό της λίπανσης. Αντίθετα, πρέπει να εντάσσεται σε πρόγραμμα που λαμβάνει υπόψη την αναμενόμενη ζήτηση της καλλιέργειας και τον κίνδυνο απωλειών.
DMPP και αναστολέας ουρεάσης: δύο διαφορετικές τεχνολογίες
Οι αναστολείς νιτροποίησης δεν πρέπει να συγχέονται με τους αναστολείς ουρεάσης. Οι δεύτεροι επιβραδύνουν την υδρόλυση της ουρίας και χρησιμοποιούνται κυρίως για τη μείωση του κινδύνου απωλειών αμμωνίας μετά από επιφανειακή εφαρμογή ουρίας.
Το DMPP δρα σε διαφορετικό σημείο του κύκλου του αζώτου: επηρεάζει τη νιτροποίηση του αμμωνιακού αζώτου. Για αυτό δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως τεχνολογία που περιορίζει με τον ίδιο τρόπο όλες τις μορφές απωλειών. Μάλιστα, η παρατεταμένη παρουσία αμμωνιακού αζώτου δεν αποκλείει άλλες οδούς απώλειας όταν οι συνθήκες τις ευνοούν.
Η τεχνολογία είναι εργαλείο, όχι υποκατάστατο σωστής λίπανσης
Η σειρά Pictor Pro με DMPP της ΖΙΚΟ Α.Ε. συνδυάζει σύνθετους τύπους NP και NPK με τον αναστολέα νιτροποίησης DMPP. Η τεχνολογία αυτή μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για τη διαχείριση του αζώτου, όμως η επιλογή του κατάλληλου τύπου και της δόσης πρέπει να βασίζεται στις ανάγκες της καλλιέργειας, στη θρεπτική κατάσταση του εδάφους και στις συνθήκες εφαρμογής.
Στη θρέψη των σιτηρών, λοιπόν, δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσο άζωτο εφαρμόζουμε. Χρειάζεται να γνωρίζουμε και σε ποια μορφή βρίσκεται, πώς μεταβάλλεται στο έδαφος και πότε μπορεί να το αξιοποιήσει καλύτερα η καλλιέργεια.
